گیاهشناسی زعفران

botany1زعفران با نام عمومي saffron و نام علمي crocus sativus از خانواده زنبقيان (Iridaceae ) مي باشد. سلول زعفران تريپلوئيد بوده و داراي 24 كروموزوم مي باشد.
گياهي است به ارتفاع 10 تا 30 سانتيمتر، بنه ها داراي تقريبا 5 سانتيمتر قطر و كروي فشرده و پهن در قاعده است. گلها معطر به رنگ سوسني تيره و همراه با لكه ها و رگبرگ هاي تيره در گلوگاه كه در حوالي آبان تا آذر باز مي شوند. داراي سه پرچم و مادگي سه خانه اي با خامه 3 كلاله اي به رنگ قرمز نارنجي كه اين كلاله ها همان اندام خوراكي مي باشد. اين گياه در منطقه مديترانه و غرب آسيا از 10 درجه غربي تا 80 درجه شرقي طول جغرافيايي و 30 درجه تا 50 درجه شمالي عرض جغرافيايي در محلهاي داراي زمستان سرد و خنك و تابستان گرم و بسيار كم باران و در ساير فصول باران دار گسترش دارد.

كاشت ,داشت و برداشت

كاشت زعفران توسط بنه آن و به طريق كپه اي يا رديفي انجام مي گيرد. بنه هاي درشت براي انتخاب ارجح مي باشد.

بنه زعفران را از اوايل خرداد تا اواسط مهر ماه مي توان كشت نمود. در مناطق زعفران خيز ايران غالبا در فاصله ماههاي مرداد تا پايان شهريور كشت صورت مي گيرد، ولي در بعضي نقاط در ماههاي تير و گاهي خرداد زارعين مبادرت به كشت مي نمايند.

بهترين زمان انتقال و كشت بنه زعفران در خردادماه توصيه مي شود. پيازهاي درشت زعفران را كه معمولا پوست گيري شده است در عمق 20-15 سانتي متري خاك قرار مي دهند و پس از پايان عمليات كاشت مزرعه آبياري مي شود.

aboutsaffron1داشت زعفران شامل كوددهي، آبياري، سله شكني، وجين و مبارزه با علف هاي هرز مي باشد. زعفران به آب كمي نياز دارد و بنابراين در مناطق خشك و نيمه خشك بسيار مطلوب است.

آبياري از اواسط مهر تا دهه اول آبانماه شروع مي شود و براي اينكه برداشت با مشكل مواجه نشود آبياري بين قطعات و با فواصل چند روز تقسيم مي شود تا گلدهي مزرعه در اوج خود همزمان نشود.

شخم پاييزه و بعد از آن شخم بهاره كه انجام گرديد, در مرداد ماه و يا شهريور كه زمان مناسب كاشت است كود حيواني به زمين داده و آنرا با خاك مخلوط مي كنند. پس از صاف كردن, زمين كرت بندي مي شود . در اينحالت زمين براي كاشت آماده است .

پس از اولين آبياري به محض اينكه زمين گاورو شد آنرا شخم سطحي مي زنند تا خروج گل زعفران راحت تر صورت گيرد. پس از برداشت گل عمل وجين علفهاي هرز وسله شكني لازم است.و جين علفهاي هرز بهاره نيز در فروردين صورت مي گيرد .

برداشت زعفران بسته به وضعيت آب و هوا از اوايل آبان ماه تا اوايل آذرماه بطول مي انجامد. زمان چيدن گل صبح زود است. پس از برداشت گل در هر روز، به محل سكونت منتقل شده و در آنجا كلاله و خامه كه محصول اصلي زعفران را تشكيل مي دهد از ساير اجزاي گل جداشده و خشك مي شود .